Onweer

Donders goeie tips om je te beschermen tegen bliksem

1. Crash Boom Bang
De bliksem is dikwijls onrechtstreeks de oorzaak van ongelukken, bijvoorbeeld wanneer personen die een wagen besturen of werktuigen hanteren, opschrikken of verblind worden.

De gevaarlijkste schade die bliksem kan veroorzaken is elektrocutie. Belangrijk daarbij is de grootte van de elektrische stroom en de weg die hij volgt door het lichaam. De gevaarlijkste stromen vloeien langs vitale organen, zoals het hart of de hersenen.

2. Een minicursus meteorologie…
• Kijk naar de wolken. Wolken met een sterke verticale zuilvormige ontwikkeling (dondertorens) zijn een aanduiding dat onweders later op de dag kunnen volgen. Wolkens met een donkere basis en een hoge vezelachtige top (suikerspin), duiden op onweersneiging.

• De donder is zelden verder dan 10 km hoorbaar.
• Een sissend geluid wijst op onmiddellijk bliksemgevaar. Neem snel de veiligheidshouding aan, zoals omschreven in punt 6.
• En last but not least, raadpleeg de weerberichten!

3. 10 secondenregel
Geluid is veel langzamer dan licht. Je ziet eerst de flits en hoort dan pas de donder. Dit principe kan je gebruiken om de afstand tussen jezelf en de bliksem in te schatten. Je telt het aantal seconden tussen flits en donder en deelt dit door drie. De uitkomst is de afstand in kilometers. Tel je 10 seconden of minder, dan is de bui gevaarlijk dichtbij en zoek je beter een veilige schuilplaats.

4. Waar kan ik schuilen?
De veiligste plaatsen om te schuilen tegen de bliksem zijn:

• in een gebouw, weg van de ramen,
• in een auto met metalen koetswerk en dak (dus geen cabrio), waarvan alle metalen delen onderling verbonden zijn. Die fungeert dan als de zogenaamde kooi-van-Faraday. Houdt wel alle ramen en deuren gesloten. Als de bliksem inslaat merk je daar in de auto weinig van, afgezien van een enorme knal en mogelijke schade aan elektronische apparatuur.

5. Waar blijf ik best zo snel mogelijk vandaan?

• Open water zoals vijvers en zwembaden
• De voet van heuvels en bergen of uitzichtspunten
• Bosranden
• Een raam (ook gesloten ramen)
• Omheiningen (ook niet-metalen), bedradingen of leidingen
• Boten en tenten

6. Interessante tips
• Personen of voorwerpen die boven de omgeving uitsteken lopen het grootste risico rechtstreeks getroffen te worden. Je loopt dus vooral gevaar als je in een open veld loopt. Probeer in dat geval op een veilige plaats beschutting te zoeken en als dat niet mogelijk is, neem dan de veiligheidshouding aan: ga gehurkt op je tenen zitten, sla de armen om de knieën, het hoofd zo laag mogelijk, de handen over de oren en de voeten tegen elkaar. Ga nooit plat op de grond liggen. Hurk indien mogelijk in een greppel.

• Ga indien mogelijk schuilen in een stevig gebouw. Hou ramen en deuren dicht. Bushokjes, carports, open schuilplaatsen en dergelijke bieden geen enkele bescherming.
• Een volledig metalen auto is een goede schuilplaats. Sluit goed ramen en deuren. Een cabrio of een auto uit kunststof is dus niet veilig. Ook een golfkarretje biedt geen enkele bescherming.
• Op de camping: ga niet schuilen onder een tent. Een metalen caravan is wel een goede schuilplaats. Sluit goed ramen en deuren en koppel de elektriciteitsleiding los.
• Blijf uit de buurt van hoge bomen, lantaarnpalen, torens en hoogspanningsleidingen. Dit geldt ook voor metalen voorwerpen als tentstokken, fietsen en hengels. Blijf op minstens 3 meter afstand van hekwerken of afrasteringen.
• Als je in het bos bent, zoek dan een laag groepje bomen in het laagste deel van het terrein. Ga nooit onder een alleenstaande boom staan!
• Gebruik in geen enkel geval een paraplu.
• Bij zwemmen of varen: ga zo snel mogelijk uit het water. Dit geldt ook voor duikers, surfers en overdekte zwembaden.
• Als je op een fiets, brommer of motor zit of aan het paardrijden bent, stap dan zo snel mogelijk af en ga schuilen.
• In groep loop je een groter risico op blikseminslag. Blijf dus niet bij elkaar, maar zoek beschutting of hurk verspreid van elkaar op minstens 2 meter afstand.
• Staak onmiddellijk elke sportbeoefening. Loop zeker niet rond met vislijnen, golfsticks of een jachtgeweer.

7. En wat als ik lekker binnen ben?
Ook binnenshuis moet je je voorzorgen nemen, want ook in huis loert het gevaar om de hoek.

• Trek alle stekkers van elektrische apparaten uit het stopcontact. Ontkoppel de telefoonaansluiting van de computer. Trek ook de stekker van het waterbed of de elektrische deken uit.
• Sluit ramen en deuren.
• Blijf weg van de ramen. Het licht van de bliksem is immers bijzonder fel en een nabije inslag kan je verblinden.
• Blijf uit de buurt van stromend water in de woning. Ga zeker niet douchen.
• Ga niet aan de open haard staan.
• Ga niet onder de zonnebank.
• Telefoneer niet met een vast toestel.