Orkaan

Van een orkaan (tropische cycloon, hurricane, typhoon) is sprake als de windsnelheid gemiddeld over minstens 10 minuten 117 km/u of meer is of te wel windkracht 12.
Een orkaan is een luchtstroom die dicht bij de evenaar ontstaat. De orkanen kunnen niet op de evenaar voorkomen, omdat daar de lucht niet kan draaien.
De orkanen ontstaan vaak in de lagedrukgebieden, omdat er anders geen sterke rukwinden kunnen ontstaan. De lagedrukgebieden moeten de volgende twee kenmerken hebben om een orkaan te kunnen veroorzaken:

  • Het lagedrukgebied heeft een draaiende wind en dus ook draaiende wolken. Dit is te zien op een satellietfoto aan de wolken in de vorm van een spiraal. Het is een groot rondje dat lijkt op een draaikolk in een gootsteen. De wolken draaien zoals het water en in het midden zit een soort gat, het ‘oog’ van de orkaan.
  • Als het warm is verdampt het zeewater. Dit water condenseert in de lucht en vormt regen. Dit veroorzaakt energie en door die energie trekt steeds meer (vochtige) lucht aan die ook weer condenseert, wat voor nog meer regen zorgt en dus voor nog meer energie. Op een gegeven moment is de luchtdruk zo laag geworden dat er te veel vocht condenseert en er geen plaats meer is. Het overgebleven vocht vormt dan een grote wolk en door de lage luchtdruk ontstaat er ook nog een sterke wind.

De grootste kans op orkanen heb je in het Caribisch gebied, de zuidwestkusten van de Verenigde Staten, grote delen van Centraal Amerika, Mexico, Australië, grote delen van zuidoost Azië (waaronder Fillipijnen, Japan, Zuid-Korea, Vietnam, China en India, Zuidoost Afrika (o.a. Madagaskar). In de regel geldt dat kustgebieden en eilanden meer risico lopen om de orkaankracht te krijgen dan de gebieden die meer landinwaarts liggen. Tevens zijn deze gebieden gevoelig voor vloedgolven en stormvloed als gevolg van de extreme wind.

Een orkaan is de gevaarlijkste storm die in ons land mogelijk is. Het is dan levensgevaarlijk en de schade is enorm.
Orkaankracht 12 wordt in ons land zelden bereikt en als het gebeurt dan heeft de wind meestal maar korte tijd die enorme kracht. De laatste keer dat op een enkele plaats aan onze kust eventjes windkracht 12 is gemeten was 16 december 1979. Ook in de nacht van 2 op 3 januari 1976 werd in IJmuiden windkracht 12 gemeten, maar toen is op verscheidende andere plaatsen enkele uren achtereen een gemiddelde windsnelheid van 115 km/u gemeten, net iets onder orkaankracht. Op 7 september 1944 registreerde Vlissingen gemiddeld over een uur een windsnelheid van 122 km/u. Voor zover bekend is dat de enige storm geweest ooit, waarin de windmeter geruime tijd op windkracht 12 stond.

Het KNMI geeft in geval van een orkaan een Weeralarm uit waarin precies wordt aangegeven waar en wanneer de wind zijn hoogtepunt bereikt en hoe het verdere verloop van de storm is. Ook wordt vermeld wat de gevolgen zijn van de wind en hoe gevaarlijk de situatie is.

Orkaan Katrina in de Golf van Mexico

Orkaan Katrina in de Golf van Mexico 29 november 2005